Zebrane zapiski dotyczące historii Mieczewa.

Mieczewo jest wsią sołecką położoną w południowo-wschodniej części gminy ok. 13 km na wschód od Mosiny, przy szosie do Kórnika.

Mieczewo jest osadą o dawnej metryce historycznej. W średniowieczu należała do kompleksu rodowych dóbr Łodziów z Gostynia. W 1294 r. wydano dla niej i innych dóbr Mirosława Przedpełkowica, późniejszego kasztelana bnińskiego przywilej, zezwalający na jej przeniesienie na prawo niemieckie. Oprócz Mieczewa w skład tych posiadłości ziemskich wchodziły: Jabłonowo, Jaszkowo, Góra, Bnin, Dąbiec, Rogalin, Krzesiny, Pamiątkowe (obecnie zaginione), Luboniec i parę innych.

Pierwsze wzmianki o jej właścicielach pochodzą z końca XIV w. Wśród nich wymieniono Wincentego, występującego przynajmniej do 1406 r. Z pierwszej  dekady XV w. znani są kmiecie mieczewscy: Maciej Cięciwa, zapewne identyczny z mieszkańcem zaginionych obecnie Taczał, należących do parafii w Głuszynie oraz Grzegorz, żonaty ze Świetomirą.

Kolejnym dziedzicem Mieczewa był Jakusz pojawiający się w źródłach od 1417 r., wymieniony ponadto w 1444 r. jako olim, czyli były właściciel tej wsi. Król Władysław Jagiełło dnia 18II 1428 r. wystawił dokument, w którym postanowił aby zawiesić wszystkie spory sądowe z Jakuszem aż do chwili gdy nie przybędzie do Poznania na wiec gdzie zostaną one rozstrzygnięte.

Kościół parafialny w Mieczewie istniał dowodnie przed końcem XIV w., co potwierdzają wzmianki o tutejszym - nieznanym z imienia - plebanie z roku 1403 i wcześniejsze z 1399 r.

Osada -jak podano -już w 1399 r. była parafią, co potwierdza wzmianka o tutejszym plebanie imieniem Kwiatko. Kolejnego plebana Grzegorza wymieniają akta kapituły poznańskiej z okresu 9 V1514-4IV1522 r.

Kościół parafialny w 1614 r. włączono do parafii bnińskiej, a w roku 1639 tutejszą świątynię całkowicie rozebrano, gdyż obiekt groził zawaleniem.

W skład parafii mieczewskiej w 1580 r. wchodziły m.in, zaginione obecnie Dobiertki, w których jeden dział liczący dwa półłany i jeden półłan sołecki należały do Macieja Baranowskiego, a drugi liczący dwa półłany wraz z osiadłym zagrodnikiem posiadał Andrzej Baranowski. Dobiertki istniały jeszcze w 1750 r., bowiem z tego czasu zachowała się informacja, że wraz ze Świątnikami były w ręku jednego właściciela.

Wcześniejsze informacje z 1510 r. na temat terytorialnego zasięgu tej parafii wspominają, że do niej przynależały wzmiankowane już Dobiertki, Góra, Czołowo i zaginione obecnie Ożyczewo.

Mieczewo pod względem zurbanizowania należy do charakterystycznych osad folwarcznych. Jego zabudowa wiejska powstała w XIX i XX w. Według danych statystycznych z końca XIX stulecia we wsi istniało 38 domów, a liczba mieszkańców wynosiła 455 osób.

Mieczewo w pierwszej połowie XIX w miało swój "okręg przemysłowy", gdzie ciągle płonął ogień i uwijali się ludzie. Co więcej tradycja ta nadal żyje, choć w nieco innej postaci. Niestety rozglądając się po naszej wsi nie znajdziemy już śladów tego pierwotnego przedsięwzięcia. Jedyny trop to najstarsze mapy, na których na północ od wsi w pewnym oddaleniu od zabudowań kartograf wrysował "coś" co było na tyle ważne, by umieścić znak na mapie. Musiał to być znaczny punkt orientacyjny: albo był to ciągły słup dymu albo wysoki komin.

Takim samym znakiem graficznym oznaczano na tych mapach cegielnie i piece do wypalania wapna (wapienniki) a więc zakłady przemysłowe o znacznych rozmiarach. Jedyną wskazówką jest skrót umieszczony obok znaku. Na mapie z 1819 jest tylko "T." na mapach z 1821  wpisano "Th. Of." , na drugiej "The.Of'". Najprawdopodobniej  "Of." to skrót od "der Ofen" - piec , natomiast "The" jest skróconym słowem der Teer (niegdyś pisanym Theer) - smoła.
Taka interpretacja mapy oznacza, że na naszym terenie , gdzieś w bezpośrednim otoczeniu dzisiejszej leśniczówki funkcjonował obiekt związany z  przemysłem budniczym.
Cóż to takiego? To dawna forma działalności przetwórczej , związanej z  suchą destylacją drewna, wytwarzającej głównie smołę i dziegieć (smolarnia-buda). Pierwotnie w smolarniach używano dołów, potem pieców. W XIX w. smolarstwo zostało wyparte przez nowocześniejsze formy przemysłowe. Były to mielerze, Kopulaste piece z cegły lub gliny przypominające kształtem igloo z półokrągłym małym wejściem służącym do załadunku pieca. Pozyskiwano w nich terpentynę dziegieć, żółć smołową, olej drzewny i smołę. Produktem dodatkowym był węgiel drzewny. Dziegieć stosowano do wyprawiania skór i kożuchów, nasączano nim rzemienie, pasy i uprzęże końskie, konserwowano drewno, w stanie czystym używano jako paliwa do oświetlania pomieszczeń. Dziegieć był również składnikiem specjalnych mydeł i szamponów, leków dla ludzi oraz przeciwko chorobom skóry, racic i rogów u bydła, kóz i owiec. Ceniono go jako środek do dezynfekcji i odstraszania złych mocy i duchów. Smołą drzewną uszczelniano beczki, skrzynie, łodzie i kadłuby dużych okrętów, konserwowano konstrukcje drewniane, nasączano liny i powrozy, smarowano osie wozów i produkowano kleje. Wróćmy jeszcze tylko do owej przysłowiowej łyżki dziegciu w beczce miodu. Mieszanina miodu z dziegciem była lekarstwem na różne dolegliwości. Słodycz miodu miała łagodzić gorzki smak dziegciu.
W drugiej połowie XIX wieku zaczęto przetwarzać na skalę przemysłową ropę naftową. Na skutek tego wytapianie smoły w piecach zaczęło tracić na znaczeniu jednakże mielerze pod nieco zmienioną postacią jako retorty funkcjonują nawet dziś. Tyle że na przeciwległym krańcu wsi. Ale pozyskiwanie węgla drzewnego to już zupełnie inna historia..

Mieszkańcy Mieczewa w XIX wieku

Zapiski z Państwowego Archwium w Poznaniu

W Archiwum zachowały się rejestry meldunkowe tzw. 'Księgi dusz" prawie od początku XIX wieku. Są mocno podniszczone, ale wyłania się z nich wspaniały obraz dostatniej POLSKIEJ wsi. W najstarszym rejestrze wpisane jest 56 rodzin. Głowa rodziny najczęściej przypisany ma godny tytuł der Wirt czyli gospodarz. Rodziny nie są zbyt liczne a wszystkie nazwiska są polskie.

Przed dwustu laty największe rodziny Mieczewskie to:

Bassalak czasem zapisywane jako Baszolak , Chojnacki, Waligóra czasem zapisywane jako Waligórski, Majchrzycki, Przybylski, Łuczak, Kozioł (bardzo liczna rodzina mieszkająca w kilku domach), Ignaszak, Skubich, Rozmiarek, Nowak (bardzo liczna rodzina mieszkająca w kilku domach), Kaptur, Piechowiak, Hypki później pisane jako Hoypka, Michałowski, Przymus,

Wiśniewski, Skibiński, Szczepaniak, Niemier, Dominas, Wójkiewicz, Balbierz, Matuszewski, , Ogór, Kniab zapisywane też jako Kniat i Budzich.

Oprócz tych wielkich rodzin mieszkało w Mieczewie jeszcze kilka osób, które występują rzadziej w zapisach archiwalnych : Mytko, Milaczewski, Banaszak, Spon, Maciejewski, Kaniewski, Kowalak, Pawłowski, Śmigaj, Wyrzykiewicz, Majchrzak, Sznura.

W ostatniej dekadzie XIX wieku przy wielu nazwiskach w kolumnie "Wohin der Ausgewanderte verzogen ist" wpisane jest America.

Stare mapy Mieczewa: